Για πρώτη φορά αποκαλύπτεται σχεδόν στο σύνολό του ο περίβολος του Τύμβου, συνολικής περιμέτρου 497 μέτρων!
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης του Τύμβου Καστά στην Αμφίπολη Σερρών, με τη νέα εικόνα του μνημείου να προκαλεί δέος ακόμη και στους ανθρώπους που παρακολουθούν στενά την πορεία των παρεμβάσεων εδώ και χρόνια.
Για πρώτη φορά αποκαλύπτεται σχεδόν στο σύνολό του ο περίβολος του Τύμβου, συνολικής περιμέτρου 497 μέτρων, αναδεικνύοντας το πραγματικό μέγεθος και τη μοναδικότητα του μεγαλύτερου ταφικού τύμβου που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα στη Μακεδονία.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη πραγματοποίησε αυτοψία στο μνημείο το Σάββατο 9 Μαΐου, συνοδευόμενη από υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Πολιτισμού, εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και επιστημονικούς συνεργάτες του έργου. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, η λέξη που ακούστηκε πολλές φορές από τα χείλη της ήταν μία: «μεγαλειώδες».
Η ίδια ενημερώθηκε αναλυτικά από τον Διευθυντή Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων Θεμιστοκλή Βλαχούλη και τον αρχιτέκτονα – μηχανικό και επιβλέποντα των εργασιών Μιχάλη Λεφαντζή για την πρόοδο των παρεμβάσεων, αλλά και για τα επόμενα στάδια της αποκατάστασης.
Για πρώτη φορά αποκαλύπτεται ολόκληρος ο περίβολος
Το μνημείο εντυπωσιάζει πλέον όχι μόνο για τη φήμη του, αλλά και για την πραγματική του κλίμακα. Ο Τύμβος Καστά ξεπερνά σε διάμετρο τα 140 μέτρα, όταν ο Τύμβος των Αιγών φτάνει τα 110 μέτρα, γεγονός που –σύμφωνα με τους επιστήμονες– τον καθιστά το μεγαλύτερο μακεδονικό ταφικό μνημείο που έχει αποκαλυφθεί έως σήμερα.
Η πλήρης αποκάλυψη του περιβόλου και η αποκατάσταση της γεωμετρίας των πρανών επιτρέπουν πλέον στους επισκέπτες και στους ειδικούς να αντιληφθούν το πραγματικό αποτύπωμα του μνημείου στον χώρο. Ο ίδιος ο Τύμβος καταλαμβάνει περίπου 22 στρέμματα, ενώ ο περιβάλλων χώρος εκτείνεται σε ακόμη 30 στρέμματα.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, έχουν ήδη ολοκληρωθεί:
- η αποκάλυψη του αρχαίου περιβόλου,
- η αποκατάσταση της αρχικής γεωμετρίας των πρανών,
- η διαμόρφωση μεγάλου μέρους του περιβάλλοντος χώρου,
- σημαντικό τμήμα της αποκατάστασης της νότιας πλευράς του περιβόλου, σε μήκος 105 μέτρων.
Οι εργασίες πραγματοποιούνται με τη χρήση αυθεντικών αρχαίων μαρμάρινων μελών που βρέθηκαν διάσπαρτα στον χώρο, αλλά και περιορισμένων νέων συμπληρωμάτων από τεχνητό λίθο.
Την ίδια ώρα συνεχίζονται οι παρεμβάσεις στερέωσης στο δυτικό τμήμα του περιβόλου, ενώ προχωρά και η κατασκευή εκτεταμένου δικτύου απορροής ομβρίων υδάτων, απαραίτητου για τη μακροχρόνια προστασία του μνημείου.
Πλήρως ορατό πλέον το εσωτερικό του Ταφικού Μνημείου
Ιδιαίτερης σημασίας θεωρούνται και οι εργασίες που ολοκληρώθηκαν στο εσωτερικό του Ταφικού Μνημείου.
Μετά τη στερέωση και αποκατάσταση της καμάρας στον ταφικό θάλαμο και την τοποθέτηση μεταλλικού φορέα αντιστήριξης στο όρυγμα της ταφικής θήκης, αφαιρέθηκαν όλες οι παλαιότερες μεταλλικές υποστυλώσεις και αντιστηρίξεις που είχαν τοποθετηθεί προσωρινά τα προηγούμενα χρόνια.
Έτσι, το εσωτερικό του μνημείου είναι πλέον πλήρως θεάσιμο, αποκαλύπτοντας με μεγαλύτερη καθαρότητα την αρχιτεκτονική αρτιότητα και τη μνημειακότητα της κατασκευής.
Το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται:
- η τοποθέτηση της μνημειώδους δίφυλλης μαρμάρινης μακεδονικής θύρας,
- η επανατοποθέτηση των φτερών της Σφίγγας,
- καθώς και της κεφαλής της.
Παράλληλα, στον περιμετρικό δρόμο που διαμορφώνεται στα ίχνη του αρχαίου περιδρόμου, αναδεικνύονται διαφορετικές ιστορικές φάσεις του μνημείου. Εκεί διακρίνονται, μεταξύ άλλων, το σημείο όπου σταμάτησε ρωμαϊκός γερανός για την αποξήλωση μαρμάρων του περιβόλου, αλλά και ράμπες μέσω των οποίων κατέβαιναν υλικά από την κορυφή του Τύμβου.
Στα ανατολικά πρανή εντοπίζεται επίσης ένας υποτυπώδης αναλημματικός τοίχος από αργολιθοδομή, στοιχείο που –σύμφωνα με τους ειδικούς– αποδεικνύει ότι ήδη από την αρχαιότητα υπήρχαν παρεμβάσεις αντιμετώπισης τεχνικών προβλημάτων.
«Συνδέεται άμεσα με την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου»
Η Υπουργός Πολιτισμού υπογράμμισε πως τα μέχρι σήμερα επιστημονικά δεδομένα επιβεβαιώνουν τη χρονολόγηση του μνημείου στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αιώνα π.Χ., δηλαδή στην εποχή που ακολούθησε τις εκστρατείες του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Όπως σημείωσε, η εξαιρετική ποιότητα κατασκευής, η πολυτέλεια και η γεωμετρική ακρίβεια του μνημείου συνδέονται άμεσα με την ακμή του μακεδονικού βασιλείου εκείνης της περιόδου.
«Ο Τύμβος Καστά αποτελεί ένα μοναδικό και μεγαλειώδες μακεδονικό μνημείο», δήλωσε η Λίνα Μενδώνη, τονίζοντας ότι η εξέλιξη των εργασιών «καθορίζεται από το ίδιο το μνημείο», καθώς κάθε παρέμβαση απαιτεί εξαιρετικά προσεκτική τεκμηρίωση και συνεχή επιστημονική παρακολούθηση.
Η ίδια στάθηκε ιδιαίτερα στη συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού με το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και τον «Δημόκριτο», αλλά και με εξειδικευμένες επιστημονικές ομάδες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Έργο άνω των 15 εκατομμυρίων ευρώ
Καθοριστική χαρακτηρίζεται η συμβολή της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας στη χρηματοδότηση των παρεμβάσεων, μέσω των προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2014–2020 και 2021–2027.
Ο συνολικός προϋπολογισμός των έργων στην περιοχή αναμένεται να ξεπεράσει τα 15 εκατομμύρια ευρώ, με περίπου 12 εκατομμύρια να προέρχονται από πόρους της Περιφέρειας και επιπλέον κονδύλια να καλύπτουν εξειδικευμένες επιστημονικές έρευνες.
Παράλληλα, προχωρούν οι διαδικασίες για τη δημιουργία οργανωμένου μουσειακού χώρου στην ανατολική πλευρά του Τύμβου, αλλά και οι απαραίτητες υποδομές επισκεψιμότητας, ώστε το μνημείο να μπορέσει να αποδοθεί με ασφάλεια στο κοινό.
Στόχος του Υπουργείου Πολιτισμού είναι ο Τύμβος Καστά να καταστεί πλήρως επισκέψιμος στις αρχές του 2028.
Τα μάρμαρα της Κερκίνης και η επανένταξή τους στο μνημείο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αναφορά της Υπουργού στα περίπου 1.500 κομμάτια μαρμάρου του περιβόλου που βρίσκονται σήμερα στην περιοχή του φράγματος της Κερκίνης.
Όπως αποκάλυψε, έχουν ήδη δοθεί οδηγίες ώστε να εξεταστεί η δυνατότητα απομάκρυνσης και επανένταξής τους στο μνημείο, σε μια προσπάθεια ακόμη μεγαλύτερης αποκατάστασης της αυθεντικής μορφής του Τύμβου.
Αυτοψία και στη μοναδική ξύλινη αρχαία γέφυρα της Αμφίπολης
Μετά την επίσκεψη στον Τύμβο Καστά, η Λίνα Μενδώνη πραγματοποίησε αυτοψία και στη μοναδική σωζόμενη ξύλινη αρχαία γέφυρα της Αμφίπολης, η οποία χρονολογείται στον 5ο αιώνα π.Χ. και αναφέρεται από τον Θουκυδίδη.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες προστασίας και συντήρησης του μνημείου, καθώς και η εγκατάσταση μεταλλικού στεγάστρου για την προστασία του.
Το έργο υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και συνολικό προϋπολογισμό 1,12 εκατομμύρια ευρώ.
Δημοσίευση σχολίου