Η τηλεοπτική λάμψη και η μισοάδεια αίθουσα στις Σέρρες - Το θέατρο χωρίς «ονόματα» γιατί δεν πουλάει;

Πολλοί θεατές φαίνεται ότι προτιμούν το θέατρο όχι για την τέχνη και την εμπειρία του, αλλά για την ευκαιρία να δουν από κοντά έναν τηλεοπτικό σταρ

Γράφει ο Γιώργος Σταυρακίδης

Χθες, το Εθνικό Θέατρο έφερε στην πόλη των Σερρών την συγκλονιστική παράσταση «Σταθμός Ω» στα Αστέρια. Μια παράσταση με επίκαιρο θέμα, σκηνικά και ερμηνείες που δικαίως θα έπρεπε να γεμίσουν την αίθουσα όπως συμφώνησαν όλοι όσοι πήγαν να τη δουν. Και όμως, ένα μεγάλο μέρος του θεάτρου έμεινε άδειο, ανοίγοντας για ακόμα μία φορά τη συζήτηση και προκαλώντας απογοήτευση. 

Η απογοήτευση αυτή όμως δεν είναι μόνο θέμα αριθμών. Είναι ένδειξη μιας βαθύτερης τάσης που παρατηρείται εδώ και χρόνια όπου πολλοί θεατές φαίνεται ότι προτιμούν το θέατρο όχι για την τέχνη και την εμπειρία του, αλλά για την ευκαιρία να δουν από κοντά έναν τηλεοπτικό σταρ, να φωτογραφηθούν μαζί του και να ανεβάσουν το story τους στα social media κι αυτό γίνεται κριτήριο επιλογής μίας παράστασης που θα δουν.  

Το σχόλιο που διάβασα χθες συνοψίζει την κατάσταση: «Μόνο οι τηλεοπτικοί ηθοποιοί τραβούν τον κόσμο στο θέατρο. Κρίμα για την προσπάθεια που γίνεται να έρθουν στην πόλη μας τέτοιες παραστάσεις…»

Κάποιοι άλλοι το αποτύπωσαν με πιο ποιητικό τρόπο, συνδέοντας την παράσταση με τον σύγχρονο κόσμο και την κοινωνική μας συμπεριφορά: «Μια κουκούλα από τα χρόνια της κατοχής ως το ανώνυμο προφίλ στα social media. Μια κοινωνία μικρή, ήσυχη, κλειστή που καλύπτει όπως η λάσπη και τα φερτά υλικά το βυθό του ποταμού που καθρεφτίζει όσα βλέπει το σκοτάδι». Στο βάθος, η ουσία του θεάτρου παραμένει, αλλά ο κόσμος δεν φαίνεται να την αναζητά πάντα.

Το πρόβλημα όμως δεν περιορίζεται μόνο στους θεατές. Το θέατρο στις Σέρρες έχει παραδοσιακά δευτερεύουσα θέση στην πολιτιστική ατζέντα της πόλης κι αυτό φαίνεται κι από τα χρήματα που δίνονται γι' αυτό ή από την απουσία ενός θερινού θεάτρου - κάτι που ζητάμε και συζητάμε χρόνια. Πολιτικοί και φορείς δεν του δίνουν τη σημασία που του αξίζει κι αυτό φαίνεται ξεκάθαρα. Είναι χαρακτηριστικό ότι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι στις Σέρρες που ποτέ δεν έχουν μπει στο Θέατρο Αστέρια, μια αίθουσα με ιστορία και ψυχή, αλλά «αόρατη» για εκείνους που έχουν μάθει να επιλέγουν μόνο με βάση τη λάμψη και τα likes κι αυτό, δεν είναι αποκλειστική ευθύνη δική τους αλλά και μίας ολόκληρης κοινωνίας που δεν φρόντισε να τους μάθει τι είναι πραγματικό θέατρο.

Η πραγματικότητα είναι ότι η νοοτροπία του lifestyle και των social media έχει εισχωρήσει βαθιά. Όσο πιο λαμπερό και διάσημο το πρόσωπο, τόσο μεγαλύτερη η προσέλευση. Και όσο πιο σημαντικό και ουσιαστικό το έργο, τόσο πιο… μισοάδεια η αίθουσα συνήθως. Είναι η εποχή που η ουσία, η εμβάθυνση, η συζήτηση γύρω από κοινωνικά, ιστορικά ή φιλοσοφικά θέματα, συχνά υποχωρούν μπροστά στο στιγμιαίο prestige της φωτογραφίας με έναν γνωστό ηθοποιό.

Κι όμως, παρά την απογοήτευση, υπάρχει ελπίδα. Υπάρχουν εκείνοι που βλέπουν, σκέφτονται, συζητούν. Υπάρχουν οι θεατές που καταλαβαίνουν ότι το θέατρο δεν είναι προϊόν για social media, αλλά εμπειρία ζωής. Και αυτοί είναι που θα συνεχίσουν να δίνουν νόημα στην ύπαρξη παραστάσεων όπως ο «Σταθμός Ω».

Ίσως η πρόκληση για τις Σέρρες και για κάθε μικρή πόλη, να μην είναι μόνο να φέρνει παραστάσεις υψηλού επιπέδου, αλλά να ξαναμάθει στους ανθρώπους την αξία της τέχνης για την τέχνη. Να θυμίσει ότι το θέατρο δεν είναι φόντο για selfie, αλλά καθρέφτης των κοινωνιών μας, των φόβων μας, των ονείρων μας.