Τι σημαίνει αυτό για τις Σέρρες;
Η φετινή χρονιά χαρακτηρίζεται δύσκολη για τον ιό του Δυτικού Νείλου, με τις καιρικές συνθήκες να ευνοούν την ανάπτυξη των κουνουπιών. Γιατί, όμως, δεν αυξάνονται απλώς οι ψεκασμοί ώστε να «εξοντωθούν» τα κουνούπια; Η απάντηση βρίσκεται στις οικολογικές επιπτώσεις, στα πρωτόκολλα που εφαρμόζονται και στα όρια που υπάρχουν στις παρεμβάσεις.
Το ερώτημα είναι εύλογο: αφού τα κουνούπια αυξάνονται και ο ιός του Δυτικού Νείλου βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, γιατί δεν γίνονται περισσότεροι ή ισχυρότεροι ψεκασμοί;
Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.
Οι αρμόδιες αρχές δεν μπορούν να προχωρήσουν σε ανεξέλεγκτη χρήση εντομοκτόνων, αυξάνοντας διαρκώς τις δόσεις με στόχο να εξαφανίσουν όλα τα κουνούπια. Μια τέτοια πρακτική θα είχε σημαντικές επιπτώσεις όχι μόνο στα κουνούπια αλλά και σε άλλα έντομα, στη χλωρίδα και συνολικά στην ισορροπία των οικοσυστημάτων.
Μια χρονιά που θυμίζει το 2018
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ και καθηγητής Πνευμονολογίας Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, η φετινή εικόνα παραπέμπει στις δύσκολες συνθήκες που είχαν καταγραφεί το 2018, όταν η Ελλάδα είχε βρεθεί αντιμέτωπη με πολύ μεγάλη έξαρση κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου.
Ο ιός εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη χώρα μας το 2010 και έκτοτε έχει εγκατασταθεί ως ενδημικό πρόβλημα κατά τους θερινούς μήνες.
Το φετινό σκηνικό, ωστόσο, ευνοείται ιδιαίτερα από τις καιρικές συνθήκες.
Ο χειμώνας ήταν ιδιαίτερα θερμός και υγρός, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που ευνοεί τον πολλαπλασιασμό και την ανάπτυξη των κουνουπιών.
Και όσο αυξάνονται οι πληθυσμοί των κουνουπιών, τόσο αυξάνεται και η ανάγκη για αυξημένη επιτήρηση και προστασία του πληθυσμού.
Γιατί δεν μπορούν να «ψεκαστούν τα πάντα»;
Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη παράμετρος που συχνά δεν είναι γνωστή στο ευρύ κοινό.
Οι ψεκασμοί δεν μπορούν να γίνονται αλόγιστα ούτε με δόσεις που θα έχουν ως στόχο την εξόντωση όλων των εντόμων.
Όπως εξηγεί ο κ. Βασιλακόπουλος, μαζί με τα κουνούπια θα επηρεάζονταν και άλλοι οργανισμοί, προκαλώντας σημαντικές συνέπειες στη χλωρίδα και την πανίδα.
Με άλλα λόγια, η λύση δεν είναι «περισσότερο φάρμακο μέχρι να μη μείνει κουνούπι».
Υπάρχει συγκεκριμένο πρωτόκολλο, το οποίο καθορίζει πότε, πού και με ποιον τρόπο πρέπει να γίνονται οι παρεμβάσεις.
Οι ψεκασμοί είναι στοχευμένοι
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ψεκασμοί σταματούν.
Αντίθετα, το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ιού του Δυτικού Νείλου προβλέπει επαναληπτικές και στοχευμένες παρεμβάσεις, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου εντοπίζονται κρούσματα ή αυξημένη δραστηριότητα.
Η λογική είναι να περιοριστεί ο πληθυσμός των κουνουπιών σε επίπεδα που μειώνουν τον κίνδυνο μετάδοσης, χωρίς να προκαλείται παράλληλα σημαντική περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Αυτό είναι και το σημείο που εξηγεί γιατί ένας πολίτης μπορεί να βλέπει πολλά κουνούπια στην περιοχή του και να αναρωτιέται γιατί δεν γίνεται ένας «δυνατός ψεκασμός».
Η απάντηση είναι ότι ο στόχος δεν είναι η πλήρης εξόντωση των κουνουπιών, κάτι που ούτε εφικτό ούτε οικολογικά αποδεκτό είναι.
Οι καιρικές συνθήκες παίζουν καθοριστικό ρόλο
Η φετινή έξαρση δεν μπορεί να αποδοθεί απλώς σε έλλειψη ψεκασμών ή σε ολιγωρία.
Η θερμοκρασία και η υγρασία επηρεάζουν άμεσα τον κύκλο ζωής των κουνουπιών.
Ένας θερμός και υγρός χειμώνας μπορεί να επιτρέψει την επιβίωση μεγαλύτερου αριθμού κουνουπιών, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες και η παρουσία νερού δημιουργούν στη συνέχεια ευνοϊκές συνθήκες για την αναπαραγωγή τους.
Αυτός είναι και ο λόγος που η εικόνα μπορεί να αλλάξει σημαντικά από χρονιά σε χρονιά.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο «έξω από το σπίτι»
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι ότι αρκετές εστίες αναπαραγωγής των κουνουπιών βρίσκονται πολύ κοντά στον άνθρωπο.
Μικρές ποσότητες στάσιμου νερού σε αυλές, μπαλκόνια, γλάστρες, δοχεία ή άλλα σημεία μπορούν να λειτουργήσουν ως εστίες αναπαραγωγής.
Γι’ αυτό η αντιμετώπιση των κουνουπιών δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στους δημόσιους ψεκασμούς.
Χρειάζεται και ατομική προστασία, αλλά και περιορισμός των μικρών εστιών στάσιμου νερού γύρω από κατοικίες και επιχειρήσεις.
Τι μπορούμε να κάνουμε εμείς
Σε περιόδους αυξημένης δραστηριότητας των κουνουπιών, ιδιαίτερη σημασία έχει η προστασία κυρίως των ευάλωτων ομάδων.
Τα βασικά μέτρα είναι απλά:
- Φοράμε, ιδιαίτερα τις βραδινές ώρες, μακριά παντελόνια και μπλούζες με μακριά μανίκια.
- Χρησιμοποιούμε εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης.
- Τοποθετούμε σίτες σε παράθυρα και πόρτες.
- Χρησιμοποιούμε κατάλληλα εντομοαπωθητικά χώρου.
- Απομακρύνουμε στάσιμα νερά από γλάστρες, πιατάκια, δοχεία και άλλα σημεία γύρω από το σπίτι.
- Όπου υπάρχει δυνατότητα, η χρήση ανεμιστήρα μπορεί επίσης να βοηθήσει, καθώς η ροή του αέρα δυσκολεύει την προσέγγιση των κουνουπιών.
Και γιατί δεν μπορούν απλώς να αυξήσουν τη δόση;
Είναι ίσως το πιο απλό ερώτημα που μπορεί να θέσει κάποιος.
Η απάντηση είναι ότι η αύξηση της δόσης δεν σημαίνει αυτομάτως καλύτερη προστασία.
Ένας υπερβολικός ψεκασμός μπορεί να επηρεάσει οργανισμούς που δεν αποτελούν στόχο της καταπολέμησης και να δημιουργήσει περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Επομένως, η αντιμετώπιση βασίζεται σε μια ισορροπία: να μειωθεί ο κίνδυνος μετάδοσης του ιού χωρίς να προκληθεί μεγαλύτερη οικολογική ζημιά από αυτή που επιχειρείται να αντιμετωπιστεί.
Και αυτός είναι ο λόγος που υπάρχουν συγκεκριμένα πρωτόκολλα και περιορισμοί.
Τι σημαίνει αυτό για τις Σέρρες
Για μια περιοχή όπως οι Σέρρες, όπου υπάρχουν αγροτικές εκτάσεις, υδάτινα οικοσυστήματα και περιοχές με αυξημένη υγρασία, η διαχείριση των κουνουπιών είναι ένα ιδιαίτερα σύνθετο ζήτημα.
Η καταπολέμηση δεν μπορεί να γίνεται μόνο όταν εμφανιστούν κρούσματα.
Ιός Δυτικού Νείλου: «Καμπανάκι» στις Σέρρες, ένα κρούσμα παραμένει στη Νέα Ζίχνη - Η άλλη περιοχή στο «κόκκινο»
Χρειάζεται συστηματική επιτήρηση, έγκαιρες παρεμβάσεις, στοχευμένοι ψεκασμοί και παράλληλα ενημέρωση των πολιτών.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι να εξαφανιστούν όλα τα κουνούπια. Αυτό δεν είναι ούτε ρεαλιστικό ούτε οικολογικά σωστό.
Το ζητούμενο είναι να περιοριστεί ο πληθυσμός τους και κυρίως να μειωθεί όσο γίνεται ο κίνδυνος μετάδοσης του ιού του Δυτικού Νείλου.
Η ατομική προστασία γίνεται ακόμη πιο σημαντική
Με δεδομένο ότι οι καιρικές συνθήκες δεν μπορούν να ελεγχθούν και οι δημόσιοι ψεκασμοί έχουν συγκεκριμένα όρια, η ατομική προστασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Όπως επισημαίνεται και από τους ειδικούς, χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή από όλους, ιδιαίτερα σε περιόδους όπου καταγράφεται αυξημένη δραστηριότητα του ιού.
Τα κουνούπια δεν μπορούν να εξαφανιστούν. Μπορούν όμως να αντιμετωπιστούν. Και η αποτελεσματική αντιμετώπισή τους δεν είναι υπόθεση μόνο ενός ψεκασμού, αλλά συνδυασμός δημόσιων παρεμβάσεων, περιβαλλοντικής διαχείρισης και ατομικής προστασίας.
Δημοσίευση σχολίου