Από τον Πειραιά στη ζωγραφική - Σημαντικές στιγμές της πορείας του
Σε μια ειδική τελετή που θα πραγματοποιηθεί σήμερα στις 12:00 στο Αμφιθέατρο «Ευαγόρας Παλληκαρίδης» της Πανεπιστημιούπολης Σερρών, το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος αναγορεύει σε Επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος Εσωτερικής Αρχιτεκτονικής της Σχολής Επιστημών Σχεδιασμού τον ζωγράφο Στέφανο Δασκαλάκη, τιμώντας μια πολυετή και βαθιά ουσιαστική πορεία στη σύγχρονη ελληνική ζωγραφική.
Η αναγνώριση αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια διαδρομή που εκτείνεται για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες και χαρακτηρίζεται από συνέπεια, προσήλωση στην ανθρώπινη μορφή και μια ζωγραφική γλώσσα που ισορροπεί ανάμεσα στον ρεαλισμό και τον μοντερνισμό, αναδεικνύοντας τις πιο εσωτερικές διαστάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης.
Από τον Πειραιά στη ζωγραφική
Ο Στέφανος Δασκαλάκης γεννήθηκε στον Πειραιά το 1952. Από πολύ μικρός ένιωθε πως η ζωγραφική θα ήταν ο δρόμος της ζωής του. Όπως έχει ο ίδιος αφηγηθεί, ήδη από την ηλικία των οκτώ ετών έλεγε σε όλους ότι θα γίνει ζωγράφος.
Η εφηβεία του συνδέθηκε με τις πρώτες ουσιαστικές επαφές με την τέχνη και τη λογοτεχνία. Στη Β΄ Γυμνασίου διάβασε για πρώτη φορά για τον Vincent van Gogh και τον Leonardo da Vinci, ενώ παράλληλα ανακάλυπτε μεγάλα λογοτεχνικά έργα όπως το «Έγκλημα και Τιμωρία» και τους «Άθλιους».
Η καθοριστική στιγμή ήρθε γύρω στα δεκαπέντε του χρόνια, όταν άρχισε να πηγαίνει στο Αρχαιολογικό Μουσείο για να σχεδιάζει αγάλματα, παρακολουθώντας μαθητές που προετοιμάζονταν για τις εισαγωγικές εξετάσεις της Σχολής Καλών Τεχνών.
Το 1970 εισάγεται στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, όπου σπουδάζει ζωγραφική στο εργαστήριο του Γιώργος Μαυροΐδης έως το 1974. Εκείνη την περίοδο, όποτε είχε την ευκαιρία, παρακολουθούσε και τον Γιάννης Μόραλης, αποκομίζοντας σημαντικές εμπειρίες από το κλίμα της εποχής.
Η περίοδος της Γαλλίας
Από το 1978 έως το 1981 συνέχισε τις σπουδές του στη Λυών και στο Παρίσι, όπου ήρθε σε επαφή με τη διεθνή καλλιτεχνική σκηνή. Αργότερα παρακολούθησε ως ακροατής το εργαστήριο του Leonardo Cremonini στην École nationale supérieure des Beaux-Arts του Παρισιού.
Το 1982 επιστρέφει στην Ελλάδα και εγκαθίσταται στην Αθήνα. Εκεί, μαζί με καλλιτέχνες όπως η Ειρήνη Ηλιοπούλου, ο Γιώργος Ρόρρης, ο Εδουάρδος Σακαγιάν και η Μαρία Φιλοπούλου, διαμορφώνουν μια άτυπη ομάδα που επαναφέρει στο επίκεντρο τη ζωγραφικότητα και την παραστατική απεικόνιση.
Η ζωγραφική του: ο άνθρωπος στο επίκεντρο
Ο Δασκαλάκης ανήκει στους σημαντικούς εκπροσώπους της σύγχρονης ελληνικής παραστατικής ζωγραφικής. Το έργο του είναι βαθιά ανθρωποκεντρικό.
Οι μορφές του —συχνά μοναχικές, σιωπηλές, εσωστρεφείς— αποπνέουν μια ένταση που δεν προκύπτει μόνο από την απεικόνιση αλλά από την ίδια την υλικότητα της ζωγραφικής.
Ο ίδιος επιμένει ότι η ζωγραφική δεν είναι απλώς εικόνα αλλά σώμα και ύλη:
«Η ζωγραφική είναι πιο πολύ σώμα απ’ ό,τι είναι εικόνα».
Για τον λόγο αυτό χρησιμοποιεί σχεδόν πάντα ζωντανό μοντέλο, επιδιώκοντας να αποδώσει τη στιγμή ως μοναδική πραγματικότητα. Μέσα από το φως, το χρώμα και τη χειρονομία της πινελιάς επιχειρεί να καταγράψει τη στιγμή όπου ο άνθρωπος μένει μόνος απέναντι στον εαυτό του.
Ο δάσκαλος Παναγιώτης Τέτσης τον είχε χαρακτηρίσει χαρακτηριστικά «ανθρωπογράφο», μια λέξη που περιγράφει με ακρίβεια τη βαθιά ενασχόλησή του με τη μορφή και την ψυχολογία του ανθρώπου.
Στα έργα του κυριαρχούν: H σιωπή, η μοναξιά, η υπαρξιακή αγωνία, ο στοχασμός, η εσωτερική ένταση της ανθρώπινης παρουσίας
Το χρώμα λειτουργεί ως φορέας συναισθηματικής έντασης, ενώ η μορφή συχνά ισορροπεί ανάμεσα στον ρεαλισμό και την αφαίρεση.
Εκθέσεις και διεθνής παρουσία
Η πρώτη του ατομική έκθεση πραγματοποιήθηκε το 1982 στην Αθήνα, στη γκαλερί «Συλλογή», με κείμενο του Γιάννης Τσαρούχης.
Ακολούθησαν σημαντικές ατομικές εκθέσεις σε γκαλερί και θεσμούς, ανάμεσά τους η Αίθουσα Τέχνης Αθηνών, η Galerie Flak στο Παρίσι, η Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας και το Μουσείο Μπενάκη, όπου το 2013–2014 παρουσίασε την έκθεση «Άνθρωποι».
Παράλληλα έχει συμμετάσχει σε δεκάδες ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, από τις Βρυξέλλες και το Παρίσι μέχρι το Λονδίνο, τη Νέα Υόρκη και τη Μελβούρνη.
Έργα σε μεγάλες συλλογές
Η αναγνώριση του έργου του αποτυπώνεται και στην παρουσία του σε σημαντικές συλλογές και ιδρύματα, όπως η Εθνική Πινακοθήκη, η συλλογή της Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, το Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή, το Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ΑΠΘ, η Πινακοθήκη Κουβουτσάκη , η Συλλογή Σωτήρη Φέλιου, η Συλλογή Αντώνη και Άζιας Χατζηιωάννου
Έργα του βρίσκονται επίσης σε πολλές ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα, τη Γαλλία και το Βέλγιο.
Η διάκριση από την Ακαδημία Αθηνών
Το 2014 τιμήθηκε με το βραβείο της Ακαδημία Αθηνών για το σύνολο της καλλιτεχνικής του δημιουργίας, μια από τις σημαντικότερες διακρίσεις που μπορεί να λάβει ένας Έλληνας δημιουργός.
Η τιμή από το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος
Η σημερινή αναγόρευση σε Επίτιμο Διδάκτορα από το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος αναγνωρίζει τη συμβολή του όχι μόνο στη ζωγραφική αλλά και στη διαμόρφωση μιας σύγχρονης αντίληψης για την ανθρώπινη μορφή και την εικαστική γλώσσα.
Για τον Δασκαλάκη, άλλωστε, η ζωγραφική είναι μια συνεχής πράξη παρατήρησης και πειθαρχίας. Ο ίδιος συχνά θυμίζει το αρχαίο απόφθεγμα «Nulla dies sine linea» - καμία μέρα χωρίς γραμμή.
Ίσως γι’ αυτό το έργο του μοιάζει να προκύπτει από μια καθημερινή, σχεδόν στοχαστική άσκηση πάνω στην ανθρώπινη παρουσία. Μια ζωγραφική που, όπως θα έλεγε και ο Edgar Degas, δεν είναι απλώς αυτό που βλέπουμε, αλλά αυτό που μας κάνει να δούμε.
Σήμερα, στις Σέρρες, η μακρά αυτή διαδρομή αναγνωρίζεται επίσημα από την ακαδημαϊκή κοινότητα, τιμώντας έναν ζωγράφο που αφιέρωσε τη ζωή του στην εξερεύνηση του ανθρώπου μέσα από το φως, το χρώμα και τη σιωπή της ζωγραφικής.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Σέρρες: Το ΔΙΠΑΕ αναγορεύει τον σημαντικό ζωγράφο Στέφανο Δασκαλάκη σε επίτιμο διδάκτορα
Δημοσίευση σχολίου