Είναι ένα από τα παλαιότερα παραδοσιακά καρναβάλια της Ελλάδας, με ρίζες που φτάνουν στην αρχαιότητα, και αναβιώνει κάθε χρόνο, την Κυριακή της Αποκριάς στο Βαμβακόφυτο Σερρών. Μπορεί τα κεντρικά πρόσωπα του πανάρχαιου δρώμενου, να είναι η «μπάμπω» (γιαγιά) και ο γέρος (παππούς), εξού και η ονομασία «Μπαμπούγερα» στην ντοπιολαλιά, ωστόσο την παράσταση «κλέβουν» η νύφη, ο γαμπρός οι «καλεσμένοι» και βέβαια οι αγριόμορφοι κουδουνοφόροι «τοπουζάρηδες», που με την όψη και τον σαματά τους τους προκαλούν το ενδιαφέρον.
Ξεκίνησαν οι προετοιμασίες του Μορφωτικού Λαογραφικού Ομίλου Βαμβακοφύτου Σερρών για τα “Μπαμπούγερα”. Η φετινή εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 3 Μαρτίου στις 14:00 το μεσημέρι. Πρόκειται για ένα δρώμενο που έχει τις ρίζες του στη λατρεία του θεού Διόνυσου. Ωστόσο το πρόγραμμα ξεκινάει από την Παρασκευή 28 Φεβρουαριου και θα κρατήσει όλο το τριήμερο, όπως φαίνεται στην αφίσα του εθίμου
Τα τελευταία χρόνια τα «Μπαμπούγερα» εξάπτουν όλο και περισσότερο την περιέργεια ξένων επισκεπτών, που φτάνουν στο χωριό για να ζήσουν ένα παραδοσιακό έθιμο που αποτελεί σημείο αναφοράς όχι μόνο για το Βαμβακόφυτο, αλλά και για ολόκληρη την περιοχή των Σερρών.
Νωρίς το πρωί της Κυριακής της Αποκριάς οι μπαμπούγεροι, μαζεύονται σε ένα παλιό σπίτι όπου μεταμφιέζονται όλοι μαζί για να ξεκινήσει στη συνέχεια το δρώμενο. Αρχικά βγαίνουν οι ταπουζάρηδες, τα κυρίαρχα πρόσωπα του εθίμου, φορώντας ζωόμορφες μάσκες με κέρατα, καλυμμένοι με δέρματα αιγοπροβάτων. Στη μέση τους κρέμονται μεγάλα κουδούνια και στα χέρια τους κρατούν το ταπούς (μπάλα, σφαίρα στα τουρκιά). Χτυπώντας το ταπούς στο έδαφος με δύναμη -και ιδιαίτερα σε στάσιμα νερά- προκαλούν φόβο και δέος. Ακολουθούν οι υπόλοιποι, ντυμένοι με ρούχα παλαιότερης εποχής και καλυμμένα τα πρόσωπά τους με μάσκες. Συνοδεία ζουρνάδων, η πομπή κατηφορίζει τα δρομάκια του χωριού, μέσα σε ένα εκκωφαντικό περιβάλλον από τους ήχους των κουδουνιών, τις φωνές των καρναβαλιστών και τα πειράγματα των ταπουζάρηδων στο συγκεντρωμένο πλήθος.
Το δρώμενο έχει κεντρικά πρόσωπα τον παππού και την γιαγιά που συνοδεύουν τον γαμπρό και τη νύφη. Γύρω τους φιγούρες από τα παλιά, όπως ο φωτογράφος, ο αρκουδιάρης, ο αστυνομικός, ο δάσκαλος, ο γιατρός, η νοσοκόμα, ο αυγουλάς, ο γανωτής κ.ά. Πρόσωπα που σατιρίζουν ουσιαστικά πράγματα, επαγγέλματα, άτομα και καταστάσεις που είχαν σχέση με την καθημερινή ζωή και την πραγματικότητα μιας εποχής που πλέον ανήκει στο μακρινό παρελθόν. Όλοι τους με εμφάνιση -που άλλους ξαφνιάζει και άλλους τρομάζει- όμως ιδιαίτερα ξεχωριστή και εντυπωσιακή. Όσον αφορά τον έντονο ήχο των κουδουνιών, συμβολίζει το «ξύπνημα» της φύσης από τον χειμωνιάτικο λήθαργο.
Η πολύχρωμη και πολύβουη πομπή, διασχίζει τους κεντρικούς δρόμους του χωριού, αλληλοεπιδρώντας με το συγκεντρωμένο πλήθος, «περιφρουρούμενη» από τους ταπουζάρηδες, που με άγρια διάθεση προστατεύουν τη νύφη από επίδοξους απαγωγείς, σύμφωνα με το έθιμο. Το ζευγάρι με όλη τη συνοδεία καταλήγει στην πλατεία του χωριού, όπου στήνεται μεγάλο γλέντι υπό τους ήχους παραδοσιακών οργάνων. Εκεί οι μπαμπούγεροι αποκαλύπτουν και τα πρόσωπα τους για να ξαποστάσουν.
Τα Μπαμπούγερα με την εντυπωσιακή και επιβλητική μορφή τους, και ρίζες που φτάνουν στη λατρεία του θεού Διόνυσου, ξεχύνονται στους δρόμους και χτυπούν με το σακίδιο στάχτης που κρατούν στο χέρι τον κόσμο για να ξορκίσουν το κακό.
Η μάσκα που γίνεται από δέρματα ζώων έχει τη μορφή τράγου που συμβολίζει το ζώο που έχει δύναμη για ζωή. Επίσης τα κουδούνια που ζώνονται στη μέση βγάζουν έναν ήχο για να ξυπνήσουν τη φύση.
Τα μπαμπούγερα κατά την εποχή του Διόνυσου, ήταν σάτυροι, οι ακόλουθοι του θεού Διόνυσου όπου γλεντούσαν με μια ζωή ανέμελη με κρασί και γλέντι. Οι κωδονοφόροι κάνουν αισθητή την παρουσία τους σε όλες τις ιστορικές περιόδους ανά τους αιώνες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Βαμβακόφυτο: Τι είναι τα «Μπαμπούγερα» και πότε θα γίνουν
Δημοσίευση σχολίου